Walia
Walia królestwo gór, wodospadów, soczyście zielonych pastwisk, zamków i przyjaznych mieszkańców. Walia leży nad Morzem Irlandzkim, dodatkowo jest opływana wodami z kanału bristolskiego, św. Jerzego oraz rzeki Dee. Wschodnia część graniczy z Anglią. Linia brzegowa liczy około 1200 km, a w jej skład wchodzi kilka wysp, największa Anglesey, która jest odrębnym hrabstwem. Trzeba zaznaczyć, że konkretna granica pomiędzy Walią a Anglią nie istnieje, przynależność miejscowości wywodzi się raczej z tradycji jak i indywidualnych rozstrzygnięć. Powierzchnia Walii jest wyżynno-górzysta, prawie całą powierzchnię zajmuje pasmo Gór Kambryjskich z najwyższym szczytem – Yr Wyddfa/Snowdon, 1 085 m n.p.m.
Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski o chłodnych latach i łagodnych zimach. średnia temperatura w styczniu na północy to +4 °C, na południu +6 °C, w lipcu na północy +13 °C i +16 °C na południu. Średnia roczna suma opadów ok. 1 000 mm, na zachodnich zboczach gór opady dochodzą nawet do 1 800 mm i więcej. Roślinność głównie trawiasta, występują liczne wrzosowiska a w środkowej Walii lasy.
Polska nazwa Walia jest spolszczoną wersją angielskiej nazwy Wales, która jest germańskim egzonimem pochodzącym od germańskiego słowa Walha i oznacza nieznajomego lub cudzoziemca. Słowo Walha prawdopodobnie wywodzi się od nazwy celtyckiego plemienia Volcae. Walijczycy z kolei nazywają swój kraj Cymru (wym. Kamri), a siebie Cymry, co w języku starowalijskim znaczy „rodak”, „krajan”.
Pierwotna ludność Walii pozostawiła po sobie wielkie budowle megalityczne na terenie Walii. W I w pne na teren dzisiejszej Walii przybyły pierwsze plemiona celtyckie i zasymilowały się z ludnością autochtomiczną niewiadomego pochodzenia. Rzymianie okupowali obszary Walii od I do V w ne. Pomimo późniejszych najazdów Jutów, Anglów i Sasów, Walia zachowała swą odrębność. Chrześcijaństwo dotarło tutaj około I w ne, a klasztory stały się głównymi ośrodkami życia społeczeństwa. Silne chrześcijaństwo odróżniało Walię od Anglii, dodatkowo zachodnia część Wali nie została podbita i stała się swoistym sercem celtyckim, gdzie schronienia poszukiwali Brytowie wygnani z Anglii.
Walia
W 790 r. powstała granica – Wał Offy wybudowany na rozkaz króla Mercji. Na terytorium Walii powstało kilka państw, z których najpotężniejszymi były Królestwo Gwynedd i Królestwo Powys. W VIII w ne plemiona walijskie zdołały się obronić przed sąsiedzką inwazją Anglosasów. Kiedy jednak Anglię najechał Wilhelm Zdobywca w1066 r., jego normańska armia wdarła się do Walii i rozpoczęła okupację. W 1218 r. książę Gwynedd zdołał zjednoczyć ziemie walijskie i przybrał tytuł księcia Walii. W 1282 r dokonała się ostateczna aneksja Walii przez Anglię. W 1301 r. król Edward I nadał swemu synowi, Edwardowi II, tytuł księcia Walii, w geście, który miał świadczyć o jedności i związkach między nią i Anglią. Tytuł księcia Walii przysługuje tradycyjnie najstarszemu synowi brytyjskiego władcy, będącemu następcą tronu Zjednoczonego Królestwa.
W 1400 r. walijski książę Owain Glyndwr wzniecił powstanie przeciwko Anglii, usuwając Anglików z większości terenów Walii w zaledwie cztery lata. W 1410 r. powstanie zostało stłumione. W 1485 r. królem Anglii został Henryk VII. Jako Walijczyk i pierwszy władca z rodu Tudorów uczynił rządy Anglii bardziej tolerancyjnymi dla Walijczyków. Jego syn, Henryk VIII, połączył Anglię i Walię unią w roku 1536.
XIX-wieczna rewolucja przemysłowa zmieniła oblicze Walii, zagrażając tradycyjnemu sposobowi życia walijskich farmerów i pasterzy. Obecnie odradzający się walijski język i kultura wzmocniły poczucie jedności narodowej Walijczyków, czemu sprzyja polityka Wielkiej Brytanii w ostatnich latach. W roku 1999 Walia otrzymała autonomię i prawo do własnego parlamentu.
Symbolami narodowymi Walii jest czerwony smok (Y Ddraig Goch) wywodzący się z opisanej w Historii Britonum Nenniusa wizja Merlina, w której czerwony smok celtycki mieszkający wewnątrz góry Dinas Emrys pokonuje białego smoka saskiego. Por – celtyccy rycerze zaczepiali sobie je na hełmach, aby rozpoznawać się nawzajem w czasie walk.
Walia Południowa: Cardiff, Monmouthshire, Newport,Swansea, Pólwysep Gower, Carmarthen, Pembrokeshire,
Walia Środkowa: PN Brecon Beacons, Brecon, Abergavenny, Ceredigion, Harlech, Ardudwy,
Walia Północna: Flintshire, Denbighshire, Bangor, PN Snowdonia, Caernarfon,
