Dzisiaj w 23 miastach Polski odbędą się manifestacje Komitetu Obrony Demokracji. Protesty będą też za granicą. Wyjaśniamy najważniejsze zagadnienia związane z KOD.

1. Czym jest KOD?

KOD, czyli Komitet Obrony Demokracji to inicjatywa obywatelska, zainspirowana Komitetem Obrony Robotników. Jednym z jego założycieli jest Mateusz Kijowski. W swoim manifeście pisze: „Działania władzy, jej lekceważenie prawa oraz demokratycznego obyczaju zmuszają nas do wyrażenia stanowczego sprzeciwu”.

Nieformalnym symbolem KOD-u jest opornik: element obwodu elektrycznego, noszony był w klapie marynarki jako znak oporu wobec władzy w czasach PRL.

2. Przeciw czemu KOD protestuje?

Grupa powstała jako reakcja na pierwszy tydzień rządów Prawa i Sprawiedliwości. – Demokracja jest mocno zagrożona, niektórzy mówią, że doszło do zamachu stanu i zbliża się totalitaryzm. Dlatego chcemy bronić demokracji. Nie opowiadamy się za jakąkolwiek partią polityczną, nie walczymy o władzę ani przeciw konkretnym ludziom – mówi Mateusz Kijowski.

3. Które działania PiS nie podobają się KOD?

W ciągu siedmiu dni od przejęcia władzy PiS zdążyło m.in. pozbawić PSL wicemarszałka, a opozycję – stanowiska rotacyjnego szefa komisji ds. służb specjalnych. Członkowie KOD-u nie zgadzają się też z pisowskimi projektami ustaw o Trybunale Konstytucyjnym oraz o Służbie Cywilnej. Oba wnioski zostały przegłosowane i odesłane do odpowiedzialnych za dalsze prace komisji.

Według projektu PiS, TK ma orzekać w pełnym składzie 13 sędziów. Orzeczenia mają zapadać większością 2/3 głosów, a nie jak dotychczas zwykłą większością. Projekt przewiduje też, że siedziba TK nie musi znajdować się w Warszawie. PiS chce również znacznie upolitycznić Służbę Cywilną, co eksperci nazywają „radykalnym obniżeniem standardów”.

4. Manifestacje KOD-u

W zeszłą sobotę (12 grudnia) miała miejsce demonstracja KOD-u „Obywatele dla demokracji”. Manifestacja przeszła spod siedziby TK pod Pałac Prezydencki. Jak podało Stołeczne Biuro Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego, udział w niej wzięło ok. 50 tys. ludzi, zdaniem policji – 20 tys. Wiece odbyły się także w Szczecinie, Poznaniu, Wrocławiu, Lublinie, Bielsku-Białej i Zielonej Górze.

Dziś odbędzie się kolejna manifestacja KOD w 23 polskich miastach. Komitet Obrony Demokracji organizuje pikiety, jak twierdzi, w proteście przeciw bezprawiu, łamaniu konstytucji, w trosce o demokrację. Oprócz polskich miast pikiety mają odbyć się w Brukseli, Berlinie, Londynie i Tokio.