Jeśli jeszcze nie wiesz, jaką formę działalności wybrać dla swojej firmy, doradzimy ci, jakie są zalety każdej z nich, a jakie koszty

Zakładając firmę, musisz od razu określić jej formę księgowo-prawną, biorąc pod uwagę jej specyfikę, zakres działalności, typ klientów i ryzyko finansowe.

Najprostszy system – działalność w pojedynkę (sole trader) – będzie atrakcyjny na początku, ale z czasem może okazać się niewystarczający. Również decyzja o wejściu w spółkę nie jest prosta ze względu na funkcjonowanie różnych typów spółek.

Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem

Najpopularniejszą formą samozatrudnienia w Wielkiej Brytanii jest działalność jako pojedynczy przedsiębiorca (sole trader). Popularność tej formy wynika z najłatwiejszej procedury rejestracyjnej i najniższego kapitału potrzebnego do rozpoczęcia działalności. Wystarczy, że dysponujesz towarem lub możesz świadczyć jakieś usługi. Osoby pracujące jako sole trader to między innymi rzemieślnicy i fachowcy, np. malarz pokojowy (decorator), instalator gazowy (gas installer) czy „pan złota rączka” (handyman).

Do prowadzenia działalności potrzebują tylko umiejętności (w niektórych przypadkach certyfikatów je potwierdzających), narzędzi i materiałów. Działalność rejestruje się za darmo w HM Revenue & Customs (brytyjska skarbówka) – elektronicznie lub listownie w ciągu trzech miesięcy od rozpoczęcia działalności. Nazwa firmy jest całkowicie dowolna. Możesz też zrezygnować z nazwy i działać pod własnym nazwiskiem. Do rejestracji potrzebne jest jednak określenie profilu działalności.

71576635

Sole trader to zwykle właściciel firmy i pracownik w jednym, a czasem nawet księgowy. Może być to jednak osoba, która prowadzi działalność, zatrudniając pracowników, nawet menedżera, i zleca rozliczenia finansowe firmie obrachunkowej.

Największą wadą tej formy działalności gospodarczej jest pełna odpowiedzialność za finanse firmy, zwana unlimited liability (nieograniczona odpowiedzialność). W przypadku bankructwa firmy właściciel może stracić nawet prywatną własność (dom, samochód prywatny itp.). Firmy typu sole trader mają wyższy wskaźnik bankructwa, stąd też banki mniej chętnie udzielają im pożyczek. Firmy te często są wyłączone z programów różnych grantów – nie mogą np. ubiegać się o granty z Europejskiego Funduszu Socjalnego (European Social Fund).

Biznesowe partnerstwo

Najprostszą (ale niekoniecznie najkorzystniejszą) formą spółki jest działalność w partnerstwie (partnership). Do założenia tego typu biznesu potrzebnych jest przynajmniej dwóch, a maksymalnie dwudziestu partnerów, którzy łączą swoje siły, a potem dzielą ryzyko, odpowiedzialność i zyski. Nazwa firmy powinna być albo w liczbie mnogiej, albo zawierać spójnik „and”. Bezpłatna rejestracja w HM Revenue & Customs polega na wypełnieniu osobnego formularza przez każdego partnera.

Brytyjskie instytucje zalecają spisanie umowy spółki partnerskiej (business partnership agreement), w której powinny znaleźć się szczegółowe zapisy związane z wkładem pieniężnym, zakresem obowiązków czy nawet zastrzeżenia związane z zerwaniem partnerstwa i zakazem prowadzenia działalności konkurencyjnej przez byłego partnera. Umowę spółki partnerskiej może fachowo przygotować prawnik (solicitor).

Partnerstwo bezpieczne, bo ograniczone

Założenie firmy partnerskiej z ograniczoną odpowiedzialnością (Limited Liability Partnership, LLP) daje partnerom większe bezpieczeństwo finansowe. Odpowiedzialność finansowa za firmę nie przekracza bowiem wkładu wniesionego przez partnerów. Porażka w biznesie nie zagraża prywatnym majątkom partnerów. Ta forma działalności sprawdza się w przypadku firm audytorskich i prawniczych. Nazwa firmy musi kończyć się wyrażeniem: limited liability partnership lub skrótem tej nazwy: llp. Firma taka ma już osobowość prawną.

Chociaż ta struktura biznesu jest bezpieczniejsza, to jej księgowość jest dużo trudniejsza. Partnerzy rozliczają firmę, ale podlegają też opodatkowaniu od osób fizycznych (personal income tax). Oprócz rocznych zeznań podatkowych muszą składać coroczne raporty o statusie firmy i ewentualnych zmianach (annual partnership tax return). W przypadku większej liczby partnerów zaleca się wybranie jednego lub dwóch reprezentantów (designated member/members) do reprezentowania firmy i podpisywania dokumentów oraz rozliczeń podatkowych.

Rejestracja firmy w Companies House (brytyjski odpowiednik polskiej Izby Handlowej) wiąże się z opłatą 20 funtów (89 zł). Jeżeli skorzystasz z usług księgowego lub specjalnego autoryzowanego agenta, opłata ta będzie stosunkowo wyższa (specjalista kosztuje!).

Brytyjska spółka z o.o.

Odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest UK private limited company, posiadająca osobowość prawną. Nazwa firmy musi się kończyć wyrazem limited, ewentualnie skrótem ltd. Musi być też unikalna – nie można wybrać nazwy, pod którą działa już jakaś firma. Standardowy kapitał zakładowy wynosi 1 tys. funtów (prawie 4,5 tys. zł), przy czym jest to kapitał deklarowany i nie musi być wpłacany na konto bankowe firmy.

Firma limited musi mieć swojego dyrektora lub dyrektorów i przynajmniej jednego udziałowca – shareholder. Może (ale nie musi) mieć swojego sekretarza, ale nie może być nim dyrektor. Większość brytyjskich firm tego typu ma dwóch dyrektorów.

Podobnie jak w firmie typu limited liability partneship konieczna jest rejestracja w Companies House, która może trwać od 3 godzin do 5 dni roboczych w przypadku rejestracji elektronicznej i aż do 2–3 tygodni w przypadku tradycyjnej rejestracji za pomocą formularzy. Do rejestracji wymagane są dokumenty założycielskie: Memorandum of Association i Articles of Association. Certyfikat rejestracji będzie potrzebny do otwarcia bankowego rachunku biznesowego.

Działalność w spółce typu limited wymaga m.in. prowadzenia protokołów spotkań zarządu, a także wiąże się z podwójnymi corocznymi obowiązkami rozliczania firmy: zarówno w Companies House, jak i w HM Revenue & Customs. Spółka limited uznawana jest za bardzo wiarygodną przez banki i inne instytucje finansowe.

Wejście na parkiet

Istnieje także możliwość założenia spółki akcyjnej – public limited company. Nazwa firmy musi wtedy zawierać to określenie bądź skrót „plc”. Główny wymóg to kapitał założycielski – 500 tys. funtów (2,2 mln zł), przy czym wszystkie akcje muszą być przyznane akcjonariuszom, a 25 proc. kapitału musi być wpłacone na konto firmowe. Spółka akcyjna musi mieć minimum dwóch dyrektorów, dwóch udziałowców i wykwalifikowanego sekretarza.

źródło: Elżbieta Ślebzak / Praca i Życie za Granicą